De nederzetting Westervoort wordt voor het eerst, in schriftelijke bronnen, genoemd in het jaar 726. De Utrechtse bisschop Willibrord belast dan zijn metgezel Werenfried met de zielzorg in Elst en Westervoort.  Bij de reformatie kiest een minderheid van de Westervoortse bevolking voor het protestantisme. Het protestantisme wordt echter staatsgodsdienst, waardoor de oude laatgotische dorpskerk met de toren uit de dertiende eeuw een "reformerende" kerk wordt; daardoor zijn de katholieken hoofdzakelijk op 't Loo aangewezen. Loo ligt in die tijd op Kleefs gebied en geniet daardoor wel godsdienstvrijheid. In 1842 krijgen de katholieken in Westervoort weer een eigen kerk.

De Kapel te Loo in 1742 Bij de reformatie is de laatgotische Westervoortse dorpskerk overgegaan in protestantse handen; daardoor zijn de katholieken hoofdzakelijk op 't Loo aangewezen. De Kapel te Loo ligt in die tijd op Kleefs gebied en geniet daardoor godsdienstvrijheid. In 1842 krijgen de katholieken in Westervoort weer een eigen kerk.

Westervoort is gedurende vele eeuwen een heerlijkheid geweest, waarvan de rechten vanouds door de graven van Bergh worden uitgeoefend. In 1735 komen deze rechten door aankoop in handen van de stad Arnhem. In de eindfase van de woelige Franse tijd, namelijk van 1811 tot 1813, is Westervoort met het gebied van de huidige gemeente Duiven verenigd. Bij de aansluiting bij het Koninkrijk der Nederlanden in 1816 functioneert Westervoort weer als zelfstandige gemeente, die amper zeshonderd inwoners telt. Het dorp groeit echter gestadig uit en maakt aan het einde van de 20e eeuw een enorme expansie. Momenteel heeft Westervoort ongeveer 16.000 inwoners; een aantal dat onze verre voorouders niet voor mogelijk zullen hebben gehouden.

Evenals overal op het platteland leeft de Westervoortse bevolking in hoofdzaak van landbouw en veeteelt. De behuizingen varieren van (vele) schamele daghuurdershuisjes tot grotere bezittingen, zoals de havezaten Emmerik, Hamerden, Lensenburg en Vredenburg, die in de zeventiende eeuw toebehoren aan respectievelijk de families Wittenhorst, Cloeck, Kaelken en v.d. Hoeven. In 1769 kopen Huybert van Keulen en zijn vrouw Dora van Groenen (voorouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen) de havezate Emmeri(c)k, die als "Het Emmerickse guet" reeds in 1440 vermeld wordt, van de familie van Schlauns.

De massa van de inwoners heeft gedurende vele eeuwen een zeer karig bestaan en tracht met hard werken het hoofd boven water te houden. Het bestaan wordt voortdurend bedreigd door factoren zoals extreme droogte, koude, overstromingen, infectieziekten en veepest, waardoor armoede en honger vaker regel dan uitzondering zijn.       

Het Westervoortse veer, in 1295 al vermeld, vormt eeuwenlang de enige verbinding met Arnhem. Na 1735, wanneer Arnhem de heerlijkheidrechten verwerft, zorgt deze stad voor verbetering van de toegangswegen tot het veer. De komst van de schipbrug in 1763, die in de Zevenjarige Oorlog bij Wesel dienst heeft gedaan, is een belangrijke vooruitgang. Als ruim twintig jaar later de Fransen binnenvallen, moet de schipbrug ijlings naar Grave gesleept worden. In 1813 wordt de schipbrug door brand grotendeels verwoest, doch later weer hersteld. In 1901 komt de vaste brugverbinding gereed.

De schipbrug over de IJssel bij Westervoort

600      Omstreeks deze tijd ontstaat een spontane aftakking van de Rijn ergens in de buurt van Arnhem, die in de nieuwe loop steeds meer Rijnwater afvoert en bevaarbaar wordt. Rond ongeveer 950 ligt er dan een rivier, de IJssel, van een omvang zoals als wij die nu kennen.  

726      De nederzetting Westervoort wordt voor het eerst in schriftelijke bronnen vermeld. De Utrechtse bisschop Willibrord belast Werenfried met de zielzorg in Elst en Westervoort. De naam Westervoort kan duiden op een doorwaadbare (voorde) plaats, die toegang geeft tot het westen.

De kerk in Westervoort, gebouwd in de middeleeuwen op de plaats waar Sint Werenfried het oudste kerkje bezocht. Deze afbeelding is van voor de restauratie in de 20e eeuw.

760      De Ierse prediker Werenfridus, die onder meer het christendom heeft gepredikt in de Betuwe, overlijdt op 14 augustus 760 in Westervoort en wordt begraven in Elst.
In Westervoort komen we ook in de mderne tijd de naam Werenfridus tegen: naast de katholieke Sint-Werenfriduskerk en de katholieke Sint-Werenfridusparochie is er de Protestantse Gemeente met de naam Werenfried. Ook kent Westervoort een St. Werenfriduslaan en had het een St. Werenfridusschool (later: De Brug).

840      Westervoort, Duiven en Groessen bezitten reeds een kerkje.

893      Eerste schriftelijke vermelding van Arnhem dat Arneym wordt genoemd.   

1000    In het Liemerse land zijn nederzettingen maar nog geen dijken. De rivieren en stroompjes treden voortdurend buiten hun oevers, maar echt hoge waterstanden komen vrijwel nooit voor, omdat het water zich door het ontbreken van dijken vrijelijk kan verspreiden.

1150    Halverwege de 12e eeuw wordt in het Liemerse land een begin gemaakt met de aanleg van dijken. Het zijn lage "zomerdijken" om het zomerwater te keren. Ruim honderd jaar later komen in de "Lijermersch" de eerste winterdijken.

1175    Westervoort heeft een eerste stenen kerkje; het is een klein, eenbeukig Romaans kerkje, waarvan het tufsteen uit het Eiffelgebergte in de omgeving van Keulen afkomstig is. Het kerkje krijgt omstreeks 1305 een toren.

Hervormde kerk in Westervoort omstreeks 1934  Op de plaats van deze kerk is omstreeks 1175 een kerkje van tufsteen gebouwd.

1200    Vermoedelijk bestaat het "Emmerickse guet" (Huis Emmerick / (Land)goed Emmerick) in Westervoort reeds voor 1200. Bijna zeshonderd jaar later, in 1769, zullen Huybert van Keulen en zijn vrouw Dora van Groenen (voorouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen) dit landgoed kopen.

1250    Omstreeks deze tijd loopt al een belangrijke verkeersweg van Arnhem naar Keulen via een pontveer over de IJssel bij Westervoort, vervolgens via Groessen, Oud-Zevenaar, Babberich, Elten naar Emmerik en daarna verder langs de Rijn naar Keulen.

1295    Het Westervoortse veer wordt reeds vermeld. De bezitter van het veer moet “tijns betalen van 2 malder haver en 2 malder gerst” ter waarde van 26 stuivers aan de graaf van Gelre.
 

1328    De graven van Kleve (Kleef) en Gelre regelen in een Landbrief het beheer van dijken, weteringen en sluizen. Dit kan gezien worden als het allereerste begin van de georganiseerde waterbeheersing in onze streek. Er zal echter nog een lange weg van vele eeuwen te gaan zijn alvorens de bewoners van de Liemers gevrijwaard zijn van overstromingen.

1339    Gelre, waartoe ook Westervoort in deze tijd behoort, wordt door de keizer van Beieren tot hertogdom verheven. Het is een zeer groot en belangrijk hertogdom. Het omvat naast de huidige provincie Gelderland, grote delen van de huidige provincie Limburg (met ondermeer Venlo, Venray en Roermond) en delen van het huidige Noord-Rijnland-Westfalen met ondermeer het stadje Geldern, waarnaar het hertogdom Gelre en de latere provincie Gelderland zijn genoemd. Het hertogdom Kleve vormt een wig tussen de Noordelijke en de Zuidelijke delen van Gelre. De zelfstandigheid van Gelre eindigt in 1543.

Het hertogdom Gelre omvat omstreeks 1350: 1. Het Kwartier van Nijmegen (huidige Betuwe) 2. Het Kwartier van de Veluwe (ook genoemd het Kwartier van Arnhem) 3. Het Kwartier van Zutphen (de huidige Achterhoek en Liemers) 4. Het Kwartier van Roermond (het huidige Limburg en delen van Noord-Rijnland-Westfalen)

1340     Uit een rekening van de rentmeester van de graaf van Gelre blijkt, dat in deze tijd Weel (Wehl), Betburg (Babberich), Zevenaar, Angeroy (Loo), Westervoort, Beek en Zeddam,  Duiven en Groessen tot de Lijmers gerekend worden.

1342     In de maand juli overstroomt een gebied tussen Lobith en Westervoort.

1367     Geryt Pinghe is pastoor in Westervoort. Hij is de oudste pastoor van Westervoort waarvan wij in onze tijd de naam weten.

1434    Van de oudst bekende bewoner van Huis Hamerden, Hendrick van Brienen, is bekend dat hij in 1434 Huis Hamerden bewoont.

Huis Hamerden; pentekening van H. Kemperman

1440    Het "Emmerickse guet" (Huis Emmerick / (Land)goed Emmerick) in Westervoort wordt reeds vermeld. Arndt van der Hoeven is in deze tijd de bezitter. Ruim driehonderd jaar later, in 1769, zullen Huybert van Keulen en zijn vrouw Dora van Groenen (voorouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen) dit landgoed kopen.

1445    Huis Hamerden in Westervoort is in het bezit van het geslacht Van Wytenhorst. De muurankers van het huis vermelden het jaar 1681, maar dit moet de herbouw betreffen.

Huis Hamerden in Westervoort

1475    Gerrit van Rafeler is richter in Westervoort. Hij blijft dit gedurende een geruime periode want in 1501 is hij dat nog steeds.        

1483    Pestepidemie treft Arnhem en omgeving en veroorzaakt veel dodelijke slachtoffers.

1517    Bernt van Brandenborch, voorvader in de directe lijn (13 generaties) van Sam, Simon en Sjef van Keulen,  wordt geboren. Hij woont in Ruurlo op landgoed ten Nijenbar en wordt op enig moment door Karel van Gelre uit de horigheid bevrijd. Zijn zoon Jan (Jelis) van Brandenburg, die in 1580 in Westervoort wordt geboren (zijn vader is dan 63 jaar) is de latere schout (dorpshoofd) van Westervoort.        

1532    Maar liefst 37 kleine grondbezitters in Westervoort weigeren de aanslag in de kosten van een nieuwe sluis van het polderdistrict te voldoen; symptoom van algemene onwil, maar vooral onmacht, om nog meer lasten te dragen.

1539    Wessel van Woldenburg is richter in de heerlijkheid Westervoort. Uit naam van de graven van Bergh verricht hij de rechtspraakt.

1549    Het goed Emmerick in Westervoort is eigendom van Gijsbert van Bingerden. Na zijn dood gaat het landgoed over op zijn dochter Anna de vrouw van Derick Cloeck, richter te Westervoort. Ruim tweehonderd jaar later, in 1769,  zullen Huybert van Keulen en zijn vrouw Dora van Groenen, voorouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen,  het landgoed Emmerick kopen van de familie van Schlauns.

1557     De vermaarde cartograaf Christiaan sGrooten, geograaf van de Spaanse koning Philips II, brengt het gewest Gelderland in kaart.

Een detail uit de kaart van Christiaan sGrooten betreffende de omgeving van Weesterfort (Westervoort) In de omgeving van Westervoort zien we o.a. Duven (Duiven), Groyssem (Groessen), Sevenaer (Zevenaar), Halsaff (Babberich), Lathem, Baer, Velp, Dyem (Didam) en het Dymer Bosch (Didamse bos).

1565    Uitzonderlijk strenge winter waarin half december 1564 de vorst intreedt. Op 2e Kerstdag vriest de Rijn dicht en tot in maart blijft het ijs begaanbaar.

1567    Het algemene oproer bekend geworden als Beeldenstorm gaat vrijwel volledig aan de Liemers en Westervoort voorbij.

1568    Begin van de Tachtigjarige Oorlog; de strijd tussen Spaanse en Staatse troepen brengt de bevolking in de Liemers regelmatig tot wanhoop.

1571    In Westervoort wordt Gerrit Coster vermeldt als laatste pastoor. Pas eeuwen later krijgt hij een opvolger. In de tussentijd moet de R.K bevolking van Westervoort elders naar de kerk. 

1572    Begin juli worden 19 katholieke priesters uit Gorcum ontvoerd naar Den Briel. Als ze daar niet bereid zijn het katholieke geloof af te zweren worden ze een voor een opgehangen. De herinnering aan dit gebeuren, dat bekend staat als een van de dieptepunten in de opstand tegen Spanje, blijft tot ver in de 20e eeuw bij veel katholieken, ook in de Liemers, levend.

Links: Martelaren van Gorcum worden in een schuur terechtgesteld (19e eeuws schilderij van Cesare Fracassini) Rechts: Beeld van pater Claas Pieck in de bedevaartskerk in Brielle  Claas Pieck is de eerste, die wordt opgehangen, na hem volgen nog 18 paters.  De ontvoering van de 19 priesters vindt plaats door watergeuzen onder leiding van hun in 1571 door Willem van Oranje benoemde opperbevelhebber Lumey. Wanneer de priesters niet bereid zijn om het katholieke geloof af te zweren, worden ze in een schuur een voor een opgehangen. Na hun dood worden de 19 martelaren van Gorcum voor veel katholieken ook in de Liemers lichtende bakens in een periode van onderdrukking en duisternis. De herinnering aan het gebeuren in 1572 blijft tot ver in de 20e eeuw levend. Veel katholieken sluiten tot ver in de 20e eeuw hun dagelijks gebed af met: "heilige martelaren van Gorcum bidt voor ons".

1573    Reeds eind oktober begint een lange zeer strenge winter, waarin vrijwel alle wintervoorraden verloren gaan met grote tekorten tot gevolg.

1578    Op 10 maart wordt Jan van Nassau, broer van Willem van Oranje, stadhouder van Gelderland. Hij is een vijand van het katholicisme en baant de weg om het Calvinisme met geweld in te voeren, waardoor katholieken in de Gelderse delen van de Liemers moeten kerken waar ze dat wel in vrijheid kunnen, zoals in de Kleefse gebieden van de Liemers (Duiven, Groessen, Oud-Zevenaar, Loo, Wehl en Zevenaar). De overgrote meerderheid van de Westervoortse bevolking blijft ondanks de onderdrukking sterk gehecht aan het oude geloof. 

De Kapel te Loo in 1742 Bij de reformatie is de laatgotische Westervoortse dorpskerk overgegaan in protestantse handen; daardoor zijn de katholieken hoofdzakelijk op 't Loo aangewezen. De Kapel te Loo ligt in die tijd op Kleefs gebied en geniet daardoor godsdienstvrijheid. In 1842 krijgen de katholieken in Westervoort weer een eigen kerk.

1579    Op de splitsing van Rijn en IJssel wordt schans IJsseloord aangelegd.  

1580    Jelis (Jan) van Brandenburg (voorvader in de directe lijn van Sam, Simon en Sjef van Keulen) wordt in Westervoort geboren. Hij is de zoon van Bernt van Brandenburg, die door Karel van Gelre in Ruurlo, landgoed Ten Nijenhar, uit de horigheid is bevrijd. Jan van Brandenburg wordt later schout (dorpshoofd) van Westervoort. Voor meer informatie klik hier. 

1581    Het goed Emmerick in Westervoort gaat in eigendom over van Gijsbert van Bingerden op zijn dochter Anna, de echtgenote van Derick Cloeck, richter van Westervoort. Na de dood van Anna en Derick gaat het goed Emmerick over op hun zoon Rickwin Cloeck, eveneens richter in Westervoort.
In 1769,  zullen Huybert van Keulen en zijn vrouw Dora van Groenen, voorouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen,  het landgoed Emmerick kopen van de familie van Schlauns.

1582    De strijd tussen Spaanse en Staatse troepen heeft de bevolking van Westervoort tot wanhoop gebracht. Westervoort is grotendeels verlaten en verwoest. 

Plundering van een dorp door Pieter Molijn (Frans Halsmuseum, Haarlem)
Vooral tijdens de eerste helft van de Tachtigjarige Oorlog gaat de bevolking van het Gelders - Kleefs grensgebied regelmatig gebukt onder de wreedheden en plunderingen van Hollandse en Spaanse soldaten. 

1583    Op 4 april vaardigt graaf Willem van den Bergh een akte uit ten behoeve van Rudolf van Wittenhorst, waarbij diens huis Hamerden in Westervoort als een havezathe wordt erkend.  
     

1585    De Staatse troepen slagen erin het fort bij Westervoort te veroveren.

Verovering van de schans IJsseloord bij Westervoort, 10 november 1585, door Engelse en Duitse soldaten van het Staatse leger. Op de achtergrond de splitsing van de Rijn en de IJssel

1600    Gedurende de periode 1590 - 1600 slaagt prins Maurits erin om de Achterhoek te veroveren op de Spanjaarden.  
  

1602    Jan Jeliss van Brandenburgh en zijn vrouw Mery Ingenbongarth (voorouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen) komen in het bezit van het landgoed de Goltacker.

1606    Van de Westervoortse schoolmeester Griffinus (meester Rabert) wordt vermeld, dat hij jaarinkomsten geniet van in totaal 107 pond en 12 stuiver (ongeveer 37 euro).

1608    Een ontstellend koude winter zorgt voor grote problemen. In januari en februari vriest het zo hard dat zelfs de oudste mensen zich niet kunnen herinneren dit ooit eerder te hebben meegemaakt.

1609    De Provinciale Synode wijst voor Westervoort een predikant aan, die ook Lathum moet bedienen. Deze eerste gereformeerde predikant is Conradus Sagerius.

1618    In het jaar 1618 wordt de Westervoortse havezathe "De Pol" voor het eerst vermeld. Vermoedelijk is het landgoed echter al van veel oudere datum. Oorspronkelijk is het in bezit van het adellijk geslacht Van Schlaun. Helaas wordt havezathe "De Pol" in 1899 afgebroken bij de bouw van de spoor- en verkeersbrug over de IJssel.

1640    Het Hof van Gelderland, het uitvoerend bestuurscollege van Gelderland, veroordeelt Westervoort tot het betalen van een voor die tijd gigantische schadevergoeding van 3.200 gulden. Per Westervoorts gezinshoofd  bedraagt dit ruim 32 gulden, een bedrag waarvoor een arbeider ongeveer tien weken moet werken. Om de schadevergoeding te betalen worden gronden verpand.

1640     Rickwin Cloeck, richter in Westervoort en bezitter van landgoed Emmerik in Westervoort, overlijdt op hoge leeftijd. Bezitter van Emmerik wordt vervolgens zijn zoon Floris Diederick Cloeck, officier in dienst van Spanje. Hij is gehuwd met Sebastiana van Bommel maar op 20 april 1649 zal een schrijven bij het gericht in Westervoort aankomen, waarin zij beiden vermelden, dat ze zijn gescheiden. Op 10 november 1649 overlijdt kapitein Floris Diederick Cloeck in de omgeving van Namen.

In 1769,  zullen Huybert van Keulen en zijn vrouw Dora van Groenen, voorouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen,  het landgoed Emmerick kopen van de familie van Schlauns.

1648    Na de dood van Mery Ingenbongarth komt de zoon van Bernt van Brandenburg (voorouder van Sam, Simon en Sjef van Keulen) op Goltacker (pachtwaarde f 68,00). Bernt heeft voor 1648 de pastorije-goederen in het dorp Westervoort in pacht, te weten het Papeslach voor f 84,00.

1649    Een akte vermeldt het "Emmerickse goet" in Westervoort als havezate. In 1769 zullen Huybert van Keulen en zijn vrouw Dora van Groenen, voorouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen, deze havezate kopen van de familie van Schlauns.

 
1656    De "Van Brandenburgs", voorouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen, zijn blijkens kerkrekeningen gereformeerd.

1681    De muurankers van het huis Hamerden in Westervoort vermelden het jaar 1681, maar dit betreft de herbouw. Het huis is sedert 1445 in het bezit van het geslacht Van Wytenhorst.

                                                                  Huis Hamerden (anonieme tekening, omstreeks 1725)

1681    De paters Franciscanen bouwen in Elten een nieuw klooster. Paters van dit klooster zullen een belangrijke rol spelen bij de recatholisering van naburige Staatse gebieden in de Liemers (o.a. Westervoort). 

Het Franciscanenklooster in Elten, gebouwd in 1681 ter vervanging van het in 1572 verwoeste klooster in de Briemer bij Emmerik. J.H.A. van Heek maakt in 1952, kort voor de afbraak van het zwaar beschadigde klooster, bovenstaande tekening.

1699     In Westervoort wordt op zondag 22 februari  Bernard(us) Wolters (1699-1765) geboren. Nog dezelfde dag wordt hij in de R.K kapel in Loo gedoopt. Bernard is een voorvader in rechte lijn (9 generaties) van Sam, Simon en Sjef van Keulen.

1700    In de 17e en 18e eeuw kunnen Westervoortse katholieken niet in hun eigen dorp naar een R.K. Kerk. Ze moeten daarvoor de grens over naar plaatsen als Duiven en Loo waar wel godsdienstvrijheid bestaat.   

1702    Op 16 april wordt in Westervoort geboren Johannes (Jan) van Brandenburg (1702-1788). Op 27 juli 1748 trouwt hij in Duiven met Geertruijd Wiggers (1715-1773) uit Duiven. Jan van Brandenburg en Geertruijd Wiggers zijn voorouders (8 generaties) in de directe lijn van Sam, Simon en Sjef van Keulen.   

1709    Zeer strenge winter vanaf Driekoningen (6 januari); veel vee doodgevroren.

1710    Op zondag 16 maart wordt in Westervoort geboren Hendrina van Baer (Baar) (1710 - 1773). Zij trouwt in 1732 met Bernard(us) Wolters (1699-1765) eveneens uit Westervoort. Hendrina van Baer en Bernardus Wolters zijn voorouders (9 generaties) in directe lijn van Sam, Simon en Sjef van Keulen.   

1711    In het voorjaar zijn er diverse dijkdoorbraken zoals de IJsseldijk bij Lathum en de Boterdijk bij Lobith. Veel voedselvoorraden gaan verloren, weiden blijven lang onbruikbaar en op grote schaal wordt honger geleden.

1714    Veepest veroorzaakt in de Liemers de dood van veel runderen en grote armoede onder de bevolking.

1725    Derk Markes wordt eigenaar van de Westervoortse havezate Vredenburg.

Vredenburg in 1731 Tekening van Abraham de Haen ((1707 - 1748) Vredenburg is voor 1440 gebouwd op de plaats, waar zich momenteel de oostelijke nieuwbouwwijk van Westervoort bevindt. In de loop der tijd heeft Vredenburg zeer vele bewoners en eigenaren gekend. In de  20e eeuw verkeert het pand in staat van verval en wordt alom gesproken over afbraak. In 1988 besluit de gemeente Westervoort echter om geld vrij te maken voor restauratie van het huis, zodat het in gebruik kan worden genomen voor ondermeer exposities.

1726    In Westervoort wordt geboren Hu(ij)bert(us) (Bart) van  Coelen / van Keulen over-over-over-over-over-overgrootvader van Sam, Simon en Sjef van Keulen. Hij is de zoon van Daam van Keulen, die in 1751 overlijdt.  In datzelfde jaar (1751) trouwt Bart in de Nederlands Hervormde Kerk te Arnhem trouwen Dorathea (ook genoemd Theodora) van Groen. Bart van Keulen overlijdt in 1806 op tachtigjarige leeftijd.

De hervormde St. Janskerk in Arnhem, die aan het eind van de 19e eeuw zou worden afgebroken. Tekening van Jan de Beyer 1742   Hubertus (Bart) van Keulen trouwt, 25 jaar oud, op 6 juni 1751 in de Nederlands Hervormde Kerk in Arnhem met Dorothea van Groen. Waarschijnlijk betreft dit de wettelijke huwelijksbevestiging en heeft het kerkelijk huwelijk (R.K) plaatsgevonden in 't Loo, waar in die tijd wel godsdienstvrijheid bestaat omdat Loo in tegenstelling tot Westervoort tot de Kleefse enclaves behoort.

1735    Het stadsbestuur van Arnhem koopt van graaf Van den Bergh de rechten in Westervoort; daardoor kan Arnhem voortaan de richter, diens plaatsvervanger en schout benoemen. Bij de gekochte rechten behoort ook het recht op het halve veer. Daarnaast koopt Arnhem het goed Hamerden.
Hoewel het stadsbestuur op de eerste plaats het belang van Arnhem op het oog heeft, is de directere betrokkenheid van Arnhem bij Westervoort, in vergelijking met die van Van den Bergh, een belangrijke verbetering voor de inwoners van Westervoort.

Westervoort, augustus 1742 Pentekening van Jan de Beyer

1741    Een in economisch opzicht voor de Liemers belangrijke verandering betreft de wijziging van de postroute Arnhem - Keulen. De postwagens rijden niet meer via Doesburg, Doetinchem, Anholt en Wezel naar Keulen, maar worden vanaf 1741 geleid via Westervoort, Duiven, Zevenaar, Elten, Spijckse veer en Kleef, waar de wagen aansluit op de verbinding met  Keulen (via Kalkar, Xanten en Neuss).

De postwagen van Keulen naar Arnhem passeert Westervoort, 1742 (Jan de Beijer).
Door de komst van de postwagens moet de weg door de Westervoortse polder worden verlegd voor de somma van 30.000 daalders. De postwagenlijn Arnhem-Keulen, die op 2 oktober 1741 is geopend, vertrekt sindsdien iedere maandag-, woensdag- en vrijdagochtend om vijf uur ('s winters om 6 uur) uit Arnhem met een met vier paarden bespannen wagen naar Zevenaar, waar men ongeveer drie uur later aankomt. Op dinsdag, donderdag en zaterdag rijdt de Keulse wagen in tegengestelde richting. Een tocht van Arnhem naar Kleef kost 43 stuivers. Kortere of langere afstanden worden berekend naar een tarief van 6 stuivers per uur.

1743    In het voorjaar staat de Liemers onder water. Tientallen paarden en meer dan honderd runderen overleven het niet.

1744    Omstreeks 10 maart komt geheel Pannerden onder water te staan als gevolg van een doorbraak in de Kanaaldijk. Ook een groot deel van Ambt Lijmers heeft te maken met de wateroverlast. Alleen de stad Zevenaar blijft droog maar het juist bij de stad gelegen Zevenaarse Grieth komt onder water, evenals grote delen van Duiven, Groessen, Angerlo, Giesbeek, Lathum en Westervoort.

1745    Heemraad (waterschapslid) Peters stelt voor om de heemraden (waterschapsleden) een extra toelage (bonus) te geven voor het werk verricht tijdens de laatste overstroming. Dit voorstel, voortkomend uit eigen kring alsmede vele andere voorbeelden, geeft geen hoge dunk van de motivatie en de inzet waarmee veel heemraden hun werk verrichten. Van veel heemraden kan worden gezegd, dat ze meer oog hebben voor hun eigen belang dan het belang van anderen.

1747    Een nieuwe golf van veepest veroorzaakt bittere armoede.

1749    Doorbraak van de IJsseldijk bij Nieuwgraaf, waarbij door de kracht van het water een waai ontstaat. Het gehele gebied tussen Westervoort en Doesburg komt daardoor op 10 februari onder water te staan.  

1751    Adam (Daam) van Keulen, de oudst bekende voorouder van Sam, Simon en Sjef van Keulen met de naam "van Keulen" / "Coelen" overlijdt in Westervoort. Vermoedelijk is hij, dan wel zijn vader, uit het Duitse Rijnland (Keulen) naar onze streek gekomen om er te werken en is hij, net als veel anderen, hier gebleven. 

Het boerenbedrijf in de 18e eeuw ten tijde van Adam van Keulen Bron: Kadastrale atlas van de Lijmers van omstreeks 1790 Tot omstreeks 1800 komen veel mannen uit het Duitse Rijnland ondermeer naar onze streek om te werken en geld te verdienen. Velen van hen, waaronder ook Adam van Keulen dan wel zijn voorvader, zijn in onze omgeving blijven hangen.

1753    Op 19 december vindt een dijkdoorbraak plaats bij de buurtschap Leuven / Leuffen (buurtschap tussen Oud-Zevenaar en Groessen). Een zeer omvangrijk gebied tot Steenderen komt onder water.

Doorbreken van de Rhijndijk in 1753
Meer dan drie maanden lang, tot eind maart 1754, blijft het water door de Leuvense doorbraak naar binnen stromen.
Tot  in oktober 1754 werkt men dagelijks met honderd karren aan het herstel van de dijk.
 

1757    Op 30 januari ziet men op het Gelders Eiland de eerste tekenen van ijsgang. Het opgestuwde water stijgt daardoor zo hoog dat het nog dezelfde dag twee voet over de dijk loopt en de dijk ter hoogte van de Pannerdenschen Waerd breekt. Ruim een week later op 9 februari breekt de Herwense dijk op vijf plaatsen tegelijk, door het opnieuw kruiende ijs en ook bij Pannerden volgen nieuwe doorbraken. Ook de dijk bij Leuven, tussen Oud-Zevenaar en Groessen breekt in deze rampzalige maand.

Door vele dijkdoorbraken als gevolg van waterstuwing door het kruiende ijs staat in februari 1757 de Liemers grotendeels onder water. Velen vertoeven dagenlang op zolders of daken van hun huis. Ook gaan veel huizen door de watermassa verloren.

1759    Op 28 januari wordt in Westervoort geboren Jan van Brandenburg(h) (1759-1838), directe voorouder (7 generaties) van Sam, Simon en Sjef van Keulen.

1761    Een combinatie van zeer hoog water en storm veroorzaakt in de zeer vroege ochtend van 27 februari drie doorbraken in de Herwense bandijk. Ongeveer gelijktijdig  veroorzaken dijkdoorbraken tussen Loo en Westervoort twee waaien, waarvan een met een diepte van meer dan 50 voet.

1763    Jan van Brandenburg, directe voorouder (7 generaties) van Sam, Simon en Sjef van Keulen, is schout in Westervoort.

1763    De stad Arnhem slaat bij Westervoort een schipbrug over de IJssel, waarna de weg Babberich - Westervoort relatief belangrijk wordt. Deze schipbrug, afkomstig uit Wesel, zal ruim 140 jaar dienst doen. In 1905 wordt de schipbrug vervangen door een vaste brug die in de Tweede Wereldoorlog zal worden verwoest.

De schipbrug over de IJssel bij Westervoort

1765    Op 2 april overlijdt in Westervoort Bernard(us) Wolters (1699-1765). Hij en zijn vrouw Hendrina van Baer (Baar) (1710 - 1773) zijn voorouders (9 generaties) in directe lijn van Sam, Simon en Sjef van Keulen.  
 

1769    Huybert van Keulen (1726 - 1806) en zijn vrouw Dora van Groenen (1728 - 1785), over-over-over-over-over-overgrootouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen, kopen in de Broekstraete in Westervoort Huize Emmeri(c)k van de familie van Schlauns. Huize Emmerick wordt als "het Emmerickse guet" reeds in 1440 vermeld.

"Emmeri(c)k" te Westervoort; T-type boerderij Pentekening van H. Kemperman In 1769 koopt Huybert van Keulen "Emmeri(c)k" van de familie van Schlauns.

1770    Bij een dijkdoorbraak in december wordt een groot deel van Loo weggevaagd en ontstaat een waai, die bij de wederaanleg van de dijk aan de rivierzijde komt te liggen. Ook in Westervoort zijn de gevolgen groot. De stad Arnhem laat van 5 december 1770 tot 14 februari 1771 in Westervoort aken met levensmiddelen rondgaan.

Voor het Gelders Eiland en de gehele Liemers is 1770 een echt rampjaar.
 Vooral bij de onverwachte dijkdoorbraak op 3 december 1770 bij Loo is het menselijke leed onvoorstelbaar.
 

1773    Op 13 juli vindt de aanbesteding plaats van de verplaatsing van de IJsselmond (zie 1774). De klus, het graven van een kanaal van 1.500 meter lang, 120 meter breed en 1,25 meter diep, wordt gegund aan Pieter Huysers, die met f 217.000,00 de laagste inschrijver is.
Voorafgaande aan de besteding zijn kundige persoonen aangesteld om ondermeer bestekken te maken. Onder de kundige persoonen bevinden zich ondermeer Huybert van Keulen en Arnt Aleven.

1774    Midden door de Pley wordt een nieuwe aftakking voor de IJssel gegraven, bijna twee kilometer zuidelijker dan de plek waar voorheen de IJssel begon. Het doel van het graven is om meer Rijnwater naar de IJssel te doen vloeien.

"De doorgraving van de Pley in 1774" Tot 1774 splitst de IJssel bij de Kleefse Waard rechthoekig uit de Rijn, waardoor de IJssel weinig water ontvangt en soms zelfs droog staat. In 1774 vindt een verplaatsing van de IJsselmond in zuidoostelijke richting plaats, waardoor de IJssel meer water ontvangt.

1783    In Westervoort overlijden 15 mensen aan dysenterie (rode loop is een hevige infectieuze ziekte met rode (bloedende) diarree). 

1784    Het overvloedige water veroorzaakt in het voorjaar veel ellende. Er is veel schade aan huizen, dieren verdrinken en het proviand gaat verloren.

1785    In Westervoort overlijdt op 10 oktober op 57-jarige leeftijd Dorothea (Theodora) van Keulen - van Groen, over-over-over-over-over-overgrootmoeder van Sam, Simon en Sjef van Keulen.

1786    Op 28 januari trouwt de Westervoortse schout Jan van Brandenburg(h) in Westervoort met Wilhelmina Burgers. Jan en Wilhelmina zijn de voorouders in directe lijn (7 generaties) van Sam, Simon en Sjef van Keulen.

1794    Om de Franse troepen die Nederland zijn binnengedrongen tegen te houden, beveelt de Nederlandse Raad van State het onder water zetten van een gebied tussen Westervoort en Doesburg, waardoor begin november een omvangrijk gebied onder water komt te staan. Deze actie heeft de revolutie niet kunnen voorkomen en op 21 april 1795 wordt besloten het onder water zetten te beeindigen.

1795    Nadat in Nederland de Bataafse Republiek, verbonden met Frankrijk, is uitgeroepen wordt op veel plaatsen feest gevierd. In Westervoort danst men met Franse soldaten onder de feestelijk versierde vrijheidsboom. "Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap" daagt aan de horizon. Er verandert veel: Zo is het afgelopen met de betaling van leenrechten door bezitters van leengoederen, zoals de Van Keulens op Huize Emmerik in Westervoort.

1797    Op 23 mei trouwen in Westervoort Adam van Keulen (Kaelen) en Johanna Vriese(n). Zij zijn landbouwers en wonen op huisnummer 69. Adam van Keulen (1751-1826) en Johanna Vriese (1767-1846) zijn de voorouders in rechte lijn (7 generaties) van Sam, Simon en Sjef van Keulen.

1798    Westervoort in 1798
Bestuur bestaat uit:     richter en keurnoten
Aantal inwoners:         575 waarvan 452 Rooms-Katholiek en 123 Nederlands-Hervormd
Landbouw:                 productie van tarwe, rogge, gerst, haver, erwten en koolzaad 
Aantal paarden:           ongeveer 100
Aantal runderen:         675                       
Aantal scholen:           1 onder de kerktoren en volledig ongeschikt als school

1804    In Ambt Lijmers (Liemers) sterven tientallen mensen, waaronder de Zevenaarse dr. K.J. Frowein,  als gevolg van een tyfusepidemie ("zenuwkoorts" of "zenuwzinkingskoorts). Ook andere delen van de Liemers worden getroffen: In 's-Heerenberg zijn 20 doden, in Westervoort 15 doden en in Wehl 24 doden te betreuren.        

1806    Op 25 augustus overlijdt op tachtigjarige leeftijd Bart (Huybert) van Keulen over-over-over-over-over-overgrootvader van Sam, Simon en Sjef van Keulen. Bart is in 1726 in Westervoort geboren en koopt in 1769 met zijn vrouw Dora van Groenen (1728 - 1785) in de Broekstraete in Westervoort Huize Emmerick van de familie van Schlauns. Huize Emmerick is als "het Emmerickse guet" reeds in 1440 vermeld. 

1808    In de oudst bekende volkstelling heeft Westervoort 575 inwoners, waarvan 452 Rooms Katholieken en 123 Nederlands Hervormden. Onder de grote boeren is het aantal katholieken verhoudingsgewijs veel geringer dan onder de overige bevolking.
Er zijn ongeveer 100 paarden en 675 runderen. Er is 1 industrieel bedrijf te weten een windkorenmolen.
Doordat de Kleefse enclaves (zoals Duiven en Zevenaar) in de Liemers in 1808 bij het nieuwe koninkrijk Holland worden gevoegd is Westervoort geen grensplaats meer.
 

1809    Weer een kolossale watervloed in de Liemers. Na een strenge vorstperiode veroorzaakt begin januari een ijsstopping in het Bylants kanaal een enorme vloed door de Oude en Neder-Rijn, waardoor de dijken de enorme druk niet weerstaan en op twee plaatsen, te weten bij de Toetenburg onder Ooy en bij 't Loo, doorbreken. Op 13 januari is het Liemerse land daardoor een grote met ijs beladen watervlakte, waarin door een hevige storm ontwortelde bomen en daken van verwoeste huizen voortdrijven. Een nieuw vorstperiode verandert het land vervolgens in een onafzienbare ijsvlakte. In Westervoort worden 20 huizen totaal verwoest en gaat de gehele voorraad aan aardappelen verloren. 

IJsgang tussen Arnhem en Westervoort in januari 1809 Rechts is de stad Arnhem met de Walburgiskerk te zien; links een boerderij aan de Westervoortse kant van de IJssel. In het stormachtige najaar van 1808 heeft de Liemers al vroeg te kampen met hoog water en in december volgt een periode van vorst en sneeuw. Op 3 januari 1809 is er een hevige sneeuwstorm, waarna de winter in alle hevigheid toeslaat. Rond de Pley bij Westervoort ontstaat een ijsmassa, die zowel de IJssel als de Rijn afsluit, waardoor stroomopwaarts de Liemerse bandijk van Oud-Zevenaar tot Westervoort onder zware druk komt.  Op vrijdag 13 januari om 7.30 uur in de ochtend begeeft de dijk het bij Ooy in de buurt van Toetenburg. Enige uren later breekt de dijk bij de Loowaard door. In korte tijd staat de gehele Liemers onder water.

 
1810    Na de watersnood van 1809 wordt serieus overwogen een kanaal door de Liemers van Pannerden naar Doesburg te graven en de Nederrijn definitief te sluiten. Men gaat ervan uit dat de oplossing voor alle (overstromings)problemen een afleiding van het Rijnwater via de Liemers en de IJssel naar de Zuiderzee is. 

1810    Napoleon lijft het koninkrijk Holland bij Frankrijk in. Jean Guillaume Koch wordt de maire van "la commune de Westervoort" oftewel Jan Willem Koch, zoals hij voordien wordt genoemd, wordt de burgemeester van de gemeente Westervoort, die de dorpen Westervoort, Duiven, Groessen en 't Loo omvat. De bestuurszetel is in Westervoort.

1811    Voor de mairie (gemeente) Westervoort (la commune de Westervoort), waartoe in deze tijd behoren de dorpen Westervoort, Duiven, Groessen en 't Loo worden tien mannen benoemd als gemeenteraadslid. Het zijn: 

- uit Duiven: Gerrit Peelen (1758-1831), Hendrik van Brandenburg (1751-1822) en Peter Nass (1790 - 1863)
- uit Groessen: Derk van Egeren (1757-1820), Lamert van Egeren (1762-1831) en Arnold Mutter (1774-1855)

- uit Loo: Reinder Peelen

- uit Westervoort: Hendrik ten Bosch, Evert ten Bosch en Anthonij Buss (1770-1841)

1811    De mannelijke beroepsbevolking ouder dan 21 jaar omvat ongeveer 150 personen, waarvan 71 daghuurders en 13 arbeiders  (een daghuurder beschouwt zich als meer dan een arbeider; een daghuurder heeft doorgaans ook een klein eigen stukje grond en noemt zich vaak "eigenwerkdoende") en voorts:

Ter vergelijking: De mannelijke beroepsbevolking boven 21 jaar in het dorp Duiven telt in 1811 57 daghuurders, 11 arbeiders, 37 boeren, 3 boerenzoons, 17 boerenknechts, 18 ambachtslieden, 5 herbergiers en enkele mensen in ambtelijke dienst. Het percentage van de beroepsbevolking dat boer (de zoons inbegrepen) is, bedraagt 25. Het percentage daghuurders en arbeiders is 33; een opvallend verschil in sociale opbouw in vergelijking met Westervoort, waar deze percentages respectievelijk 15 en 55 bedragen.

1812    De uit Pannerden afkomstige De Bruyn vestigt op de Schans bij fort Geldersoord een steenbakkerij, die echter geen commercieel succes wordt. Voor een bedrag van 11.900 gulden (ongeveer 5.450 euro) komt de steenbakkerij in 1839 in handen van F. Hulscher en A. van Rossum, steenbakkers uit Huissen.

1813     Begin december hebben de Pruisen de Fransen uit Westervoort verdreven. Eind januari 1814 is men in Westervoort alweer van de Pruisen verlost en begint een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis.

1819    Westervoort telt 683 inwoners, waarvan 536 Katholiek, 143 Nederlands Hervormd en 4 Luthers. Buitenkerkelijken zijn er in die tijd dus niet. Het vrouwelijk geslacht is met 363 en het mannelijk met 320 vertegenwoordigd. Ongehuwd zijn 452 personen. Voorts zijn er 200 gehuwden, 11 weduwnaars en 20 weduwen.

1819    Westervoort wordt getroffen door de besmettelijke darmaandoening dysenterie, die door de bevolking veelal persloop of rode loop wordt genoemd.

1820   Import van goedkopere granen van goede kwaliteit overspoelt de West-Europese markt, waardoor boeren een uiterst moeilijke periode beleven die tot 1835 aanhoudt.

1820   Het in 1742 gebouwde fort Geldersoorth, gelegen in Westervoort vlakbij de voormalige grens van het koninkrijk Pruissen en de Republiek der Verenigde Nederlanden, wordt grotendeels afgebroken. De belangrijkste reden voor het bestaan van het fort was dat deze een inlaatsluis bezat waarmee water uit de Rijn kon worden ingelaten waardoor een gebied tussen Westervoort en Doesburg onder water kon worden gezet. Het fort heeft nimmert oorlogshandelingen meegemaakt en ook de inlaatsluis is nooit gebruikt.

1821   Op 4 mei trouwen in Westervoort Johannes van Keulen (1798-1882) en Johanna van Brandenburg (1791-1874), over-over-over-overgrootouders van Sam, Simon en Sjef van Keulen.

1821    Een vernietigende hagelslag richt grote schade aan.

1822    Grote armoede maakt in Westervoort de vorming van een R.K. armbestuur noodzakelijk. Leden van het armbestuur zijn Albert Bus, Remigius Knaken, Jan Evers en Reinder Peelen.

1834    Het nieuwe jaar begint met een hevige noordwesterstorm, waardoor het aan de Westervoortse veerdam gelegen huis van Hendrik van Essen door golfslag wordt vernield. 

1835    Onderwijsinspecteur Wijsbeek is enthousiast over het onderwijs in Westervoort dat gegeven wordt door meester J. Geurtsen. Voor het schoolgebouwtje heeft hij echter geen goed woord over. Een nieuwe school die twee jaar later gebouwd wordt is dan ook geen luxe.

"Een zeer bekwaam onderwijzer, J. Geurtsen genaamd, vereenigt hier (Westervoort) in een ongeschikt en bekrompen lokaal een 70-tal leerlingen. Zijn onderwijs beviel mij zeer goed, doch ik kon er niet er niet lang de proef van nemen. Een zware donderbui, vergezeld van geweldigen hagel en regen, voor welk het bouwvallige schoollokaal niet bestand scheen, noodzaakte om het onderwijs te staken en een ieder om een goed heenkomen te zoeken"  

1838    Als gevolg van kruiend ijs, meer dan 7 meter hoge ijsbergen op 28 februari bij Spijk, zijn de dijken in groot gevaar. In de vroege ochtend van 1 maart om 2.30 uur breekt de dijk bij Rees door. Om elf uur is het water de gemeente Wehl reeds genaderd en enkele uren later staan de buurtschappen Broek, Meerenbroek en Achterwehl volledig onder water. De volgende dag, 2 maart, bereikt het water onder meer Zevenaar, Duiven en Westervoort. Aangezien ieder is gewaarschuwd blijft de schade beperkt.   

1840    De eerste steenovens komen van de Velpse naar de Westervoortse IJsseloever. De steenovens zijn een belangrijke bron van werkgelegenheid maar de werkomstandigheden zijn erbarmelijk.

1842     De katholieken in Westervoort krijgen weer de beschikking over een eigen kerk. Bij de reformatie is de laatgotische Westervoortse dorpskerk overgegaan in protestantse handen. Op 4 september 1842 consacreert bisschop Wijckerslooth de z.g. "waterstaats"kerk (gebouwd door architecten van Rijkswaterstaat met aannemer Massop uit Zevenaar). 

1845    De aardappelziekte vernielt tweederde van het belangrijkste voedsel, waardoor velen grote honger lijden.

1846    Door de aardappelziekte gaat opnieuw een groot deel van de aardappeloost verloren; omdat bovendien ook de rogge- en tarweoogst door een muizenplaag mislukken is er een groot voedseltekort.

1847    De overheid roept 2 mei uit tot algemene biddag. Na twee eerdere jaren met een mislukte aardappeloogst is er opnieuw door de aardappelziekte, alsmede de hoge graanprijzen, een ernstig voedseltekort. Op diverse plaatsen is er onrust onder de bevolking. 

1849    Cholera slaat toe, maar in Westervoort slaagt men erin de ziekte buiten de deur te houden door de jaarlijkse kermis af te gelasten.

1850    De gemiddelde levensverwachting in de Liemers bedraagt 34 jaar; dit is in het bijzonder het gevolg van de grote kindersterfte.

1851    Katholiek Westervoort krijgt haar allereerste pastoor na de reformatie. Pastoor Vaalman die van 31 maart 1851 tot zijn dood op 7 april 1899 onder de plaatselijke bevolking een uiterst geliefd pastoor is, geeft op een natuurlijke manier leiding aan het dorp.

Pastoor Vaalman Bron Dr. J.B.Th. Wolters In Westervoort is pastoor Vaalman pastoor en burgemeester tegelijk. Zijn populariteit onder de plaatselijke bevolking is ongekend. Ook onder protestanten is hij geliefd en wordt hij als dominee geeerd in een tijd, waarin de tegenstelling katholiek en niet-katholiek zeer sterk is. Vaalman wordt door een ieder geroemd en beschreven als een uitermate hartelijk en betrokken weldoener, waaraan door menigeen  bijzondere krachten worden toegekend: Als er brand is, kan hij de wind doen draaien, zodat gespaard blijft wat hij meent dat het verdient.

1852    Uit het Westervoorts gemeenteverslag blijkt, dat op 15 januari 52 jongens en 32 meisjes de school bezoeken; op 15 juli zijn dat 45 jongens en 41 meisjes. Jongens worden ’s zomers wat meer thuis gehouden voor veldwerk en veehoeden, terwijl meisjes in de winter vaker niet naar school gaan om te kunnen werken als hulp in de huishouding, hetzij in het eigen huis, hetzij bij anderen om wat te verdienen. In 1852 gaan ongeveer 85 kinderen naar school. Het totaal aantal kinderen tussen 8 en 13 jaar bedraagt in 1852 in Westervoort ongeveer 115; dat betekent dat ongeveer 30 kinderen niet naar school gaan.
 

1852    Meer dan 25% van de bevolking in Westervoort is straatarm en ontvangt geld van de Hervormde diaconie dan wel het R.K. armbestuur. De Hervormde diaconie besteedt een bedrag van f 313,35 voor 17 bedeelden; het R.K. armbestuur keert f 300,00 uit aan 40 bedeelden.

Westervoort, hervormde kerk 19e eeuw

1853    In Westervoort  gaat de eerste steenfabriek van start. Het is de fabriek van de uit Pannerden afkomstige D. Terwindt.

1854    De hoge spits van de toren van de Westervoortse Werenfried-kerk wordt vervangen door een lagere waardoor de kerk het huidige aanzien krijgt.

1855    Door ijsopstopping breken 3 maart de Rijndijken bij Bislich (in de omgeving van Wesel). Vanuit Zevenaar en Duiven wordt in de vroege ochtend van 5 maart het eerste rivierwater gemeld. Grote delen van de Liemers, waaronder Westervoort, staan in maart 1855 blank. In Westervoort is pastoor Vaalman zeer alert en waarschuwt met klokgelui de mensen sneller dan het Dijkbestuur voor het naderend onheil.

IJsgang op de IJssel voor Westervoort, 1855 Ook wanneer Westervoort onder water staat, spaart de geliefde pastoor Vaalman kosten noch moeite om met een noodaak de bevolking van hulp te voorzien.

1855    De spoorbrug bij Westervoort komt gereed (eerste vaste brug voor overig verkeer wordt in 1901 in gebruik genomen). De brug is ontworpen door ingenieur Edwin Clark. Het betref een draaibrug voorzien van dubbelspoor met een lengte van 260 meter. Het is de eerste (grote) Nederlandse spoorbrug. Na de opening wordt de brug (kortstondig) gezien als achtste wereldwonder.  

De eerste vaste verbinding over de IJssel, een tussen 1853 en 1856 aangelegde spoorbrug bij Westervoort. In die tijd is er in Nederland nog geen enkele ervaring met de aanleg van spoorbruggen, waardoor de bouw een Engelse aangelegenheid is. Ingenieur Edwin Clark ontwerpt de draaibrug voorzien van dubbelspoor. De brug wordt beschermd met 12 ijsbrekers, heeft een lengte van 260 meter en is 10 meter breed. Na de openstelling ontstaan snel problemen, ondermeer in de winter met de doorvoer van ijsschotsen, waardoor de brug een obstakel vormt voor zowel trein- als scheepvaartverkeer; daarom wordt aan het eind van de 19e eeuw een nieuwe spoorbrug gebouwd, die tevens voor voetgangers en overig wegverkeer is. Deze brug, die op 5 april 1901 zal worden geopend,  komt een stuk hoger te liggen, waardoor een spoordijk noodzakelijk wordt.

Dienstregeling van de Ned. Rhijn-Spoorweg in 1859
De reistijd van Westervoort naar  Amsterdam (105 km) bedraagt in 1859 ongeveer 3 uur en 15 minuten.

1858    Verschijning van Maria in Lourdes; ook op de overwegend katholieke bevolking van de Liemers maakt dit diepe indruk.

1861    Nadat het half december 1860 is gaan vriezen, zet op 16 januari de dooi in, waarna het ijs zich opeenpakt en het water snel stijgt. Op 29 januari stroomt de Pannerdense waard onder. Een dag later lopen door een zeer hoge waterstand van de Oude Rijn de spoorlijn en de postweg tussen Babberich en Elten op diverse plaatsen over. Korte tijd later spoelt de spoordam over een afstand van 100 meter weg, waarna de bandijk onder grote druk komt en een zeer ernstige situatie ontstaat. Met man en macht wordt getracht om de bandijk te versterken. Ter versterking van zwakke plekken gebruikt men pannen en stenen van een bakoven. In de vroege ochtend van donderdag 31 januari blijkt dat de inspanningen vergeefs zijn en breekt de dijk door. Reeds op de tweede dag na de doorbraak bezoekt Koning Willem III het rampgebied.

1865    Fort Westervoort wordt gebouwd als onderdeel van de IJssellinie, een verdedigingslinie rondom de rivier de IJssel. Vijfenzeventig jaar later, op 10 mei 1940, zal vanuit het fort de brug over de IJssel worden opgeblazen om de Duitse invasie te stuiten.

1865    Van intens menselijk leed, dat van alle tijden en alle plaatsen is, getuigt een voorbeeld uit Westervoort op 15 januari: "Bij de spoorwegbrug te Westervoort is het lijk opgehaald van een Westervoortse meelfabrikant. Gedurende twee dagen had men niets van hem vernomen. Waarschijnlijk is hij laat in den avond de rivier gepasseerd, het spoor bijster geworden en verdronken"

1867    Uit heel Europa, Canada en de V.S. gaan duizenden katholieke jongemannen, de zogenaamde Zouaven, naar Italie ter bescherming van de kerkelijke staat van Paus Pius IX; onder hen vele tientallen Zouaven uit de Liemers. De Nederlandse Zouaven verliezen het Nederlandse staatsburgerschap. In 1947 wordt hen dit echter teruggeven. Het betreft een postuum eerherstel, omdat de laatste Nederlandse Zouaaf in 1946 is overleden.     

Zouavenbeeld (Zouavenmuseum Oudenbosch) Uit Westervoort komt Zouaaf Frederik Huygens, geboren op 23 februari 1842 in Westervoort. Hij is een zoon van schoenmaker Herman Huygens en Johanna Aleida Beuker. Freek dient als Pauselijk Zouaaf van 11 december 1867 tot 31 december 1869. Na terugkeer uit Rome wordt hij landbouwer en gaat wonen aan de Rijndijk te Westervoort, waar hij in 1911 overlijdt. Uit het vlak bij Westervoort gelegen Nieuwgraaf komt Zouaaf Wilhelmus Antonius Greven, geboren op 17 januari 1834. Hij wordt Zouaaf op 18 februari 1867 en doet mee aan de veldtocht van dat jaar. Hij overlijdt te Rome in het Militaire Hospitaal op 6 september 1868.     Voor meer informatie: klik hier

1868    Extreme droogte in de Liemers veroorzaakt voedseltekort.

1872    Op de Westervoortse steenfabrieken verdienen mannen ongeveer zes gulden en vrouwen drie gulden per week.

1873    De Hervormde Werenfried-kerk in Westervoort krijgt een orgel. Voordien zong men a capello onder leiding van de voorzanger.

1874    Op 2 april sterft in Westervoort op bijna 83 jarige leeftijd Johanna van Keulen-Brandenburg (1791-1874), over-over-over-overgrootmoeder van Sam, Simon en Sjef van Keulen.

1875    Burgemeester De Rooij wordt in een psychiatrische inrichting opgenomen.

1875    In de periode 1875 - 1895 is door de landbouwcrisis sprake van grote werkeloosheid. Ook inwoners van Westervoort zoeken werk in het Duitse Ruhrgebied.

1876    Voor de allereerste keer vestigt zich een universitair opgeleide arts in Westervoort.

1880    Het aantal inwoners van Westervoort bedraagt 1.575.

1883    De aardappeloogst gaat voor het tweede achtereenvolgende jaar door wateroverlast verloren. 

1885    Het in Arnhem tweemaal per week verschijnende nieuwsblad "De Post" is aan het eind van de 19e eeuw verreweg het meest gelezen blad in Westervoort.

1886    Een rampjaar voor veel boeren: Na een uitzonderlijk warme en droge voorzomer volgt een overvloed aan regen, waardoor veel weilanden onder water komen en het vee opgestald moet worden. Veel boeren hebben onvoldoende mogelijkheden om de dieren bij te voeren. Tot overmaat van ramp is er een epidemie van mond- en klauwzeer.

1891     Pastoor J.Th. Vaalman, de eerste R.K. pastoor in Westervoort in de nieuwe tijd en buitengewoon geliefd, viert dat hij 40 jaar pastoor is in de Westervoortse St. Werenfried parochie. 

1896     Met de benoeming van burgemeester Thijssen krijgt Westervoort de eerste katholiek als hoofd van de gemeente.

1899    De eerste pastoor van de R.K. parochie Sint Werenfried in Westervoort Joannes (Jan) Theodorus Vaalman sterft op 7 april.

1899        In Westervoort volgt pastoor Blankevoort, afkomstig uit het Twentse Reutom, de overleden pastoor Vaalman op.

1901     In Westervoort wordt de in 1855 geopende spoorbrug vervangen door een nieuwe, die tevens ingericht is voor wegverkeer en voetgangers. De nieuwe brug is noodzakelijk omdat de oorspronkelijke brug in de winter ernstige problemen veroorzaakt bij de doorvoer van ijsschotsen. De nieuwe brug komt aanzienlijk hoger te liggen, waardoor scheepvaart en treinverkeer niet langer last van elkaar ondervinden. Het gevolg is wel dat een spoordijk noodzakelijk wordt. Door de spoordijk, die Westervoort in twee delen splijt, moet het oorspronkelijke station gesloopt en vervangen worden.  

Door de aanleg van een spoordijk moet het oorspronkelijke in 1856 geopende station Westervoort vervangen worden door een nieuw station, dat omstreeks 1901 gereed is. Dit station zal dienst blijven doen tot 4 oktober 1936, waarna Westervoort geen treinstation meer heeft. Het station is afgebroken in 1965. Het voornemen is omstreeks 2012, 76 jaar na sluiting van het station, in Westervoort weer  een treinstation te realiseren.

Opening van de nieuwe spoorbrug in Westervoort in april 1901

1903     Op de Westervoortse kermis, die gelokaliseerd is in de Dorpsstraat, staan als attracties: een draaimolen, een stoomdraaimolen, een luchtschommel, vijf koekkramen, twee gebakskramen, een viskraam, drie galanteriekramen, zes slagmachines, een schiettent en een toekomstvoorspeller. De kermis wordt gehouden op de eerste zondag in oktober mits deze zondag valt op de derde oktober of later.

1906    In september wordt Schoonoord aan de Dorpsstraat door een legaat van van barones Van Lamsweerde-Staudt eigendom van de Westervoortse R.K parochie. Het legaat omvat daarnaast nog 70 are grond alsmede het elfde deel van de inkomsten uit boerderijen in de Betuwe. Het legaat wordt door het kerkbestuur  gebruikt om een nieuwe school in de tuin van het huis Schoonoord te bouwen. Hiertoe krijgt architect Molenaar de opdracht voor het ontwerp van een school met vijf lokalen: drie voor het lager onderwijs, een voor de bewaarschool en een voor de naaischool. Villa Schoonoord zelf wordt verbouwd tot nonnenklooster, waar vanaf 1912 zeven zusters hun intrek nemen.    

1908    De tramlijn van Lichtenvoorde naar Zeddam wordt op 2 juli in gebruik genomen. Plannen om deze tramlijn door de Liemers via Didam, Zevenaar, Duiven en Westervoort door te trekken naar Arnhem worden echter nooit verwezenlijkt.

1912      In augustus gaan in Westervoort de zusters van start met een R.K meisjesschool en bewaarschool (kleuterschool). Een half jaar later op 27 januari 1913 wordt de Chr. school met de Bijbel geopend. Het zou echter nog precies vijftig jaar duren (tot 1962) alvorens ook kleuters van protestants-christelijke huize naar een eigen kleuterschool kunnen (in een lokaal van de Wilhelminaschool).

1913        De 70 jaar oude en veel te klein geworden R.K. Waterstaatskerk in Westervoort wordt vervangen door een nieuwe kerk, die op 17 december wordt ingewijd door de Aartsbisschop van Utrecht Mgr. Van de Wetering.

De Westervoortse R.K. Kerk omstreeks 1930 Op 16 maart 1945 wordt de kerk door terugtrekkende Duitsers verwoest. In 1950 is de kerk zodanig hersteld, dat weer erediensten kunnen plaatsvinden.

Het interieur van de Westervoortse kerk Bron: Joos van Oppenraaij De kerk is rijk voorzien van heiligenbeelden zoals gebruikelijk in R.K. Kerken.

1917      In Westervoort wordt de straatverlichting gestaakt wegens schaarste aan petroleum. De oorlog in Europa veroorzaakt ook in Westervoort grote tekorten, armoede en werkeloosheid.

Viaduct en stationskoffiehuis in Westervoort in het begin van de 20e eeuw
.

1918    Op 11 november komt een eind aan een onvoorstelbaar bizarre en gruwelijke oorlog (Wereldoorlog I). Een groot deel van de Europese, vooral mannelijke jeugd, is afgeslacht. Naast de ongeveer 9 miljoen(!) dodelijke slachtoffers, zijn vele miljoenen levens geknakt en gezinnen kapot gemaakt. Nederland en ook de Liemers zijn de dans ontsprongen, maar hebben wel de ontberingen (armoede) van de oorlog gekend.

1918     Op 27 mei meldt het persbureau Reuter dat de Spaanse koning alsmede Spaanse ministers lijden aan een geheimzinnige aandoening, die later de geschiedenisboeken ingaat als de "Spaanse griep van 1918"; een aandoening waaraan wereldwijd 20 miljoen mensen sterven. Omstreeks 10 juli komt bij Zevenaar de Spaanse griep de Liemers binnen, nadat in Elten en Emmerik enkele honderden gevallen van griep zijn geconstateerd.
De wereldwijde influenza-epidemie teistert ook de Liemers. De Graafschap-Bode van 19 november 1918 meldt: "Overal, in 't binnenland hoort men van ziekte en sterven. In de dorpen luidt dag aan dag de doodsklok".

1921     Het R.K. Kerkbestuur koopt de openbare lagere school van de gemeente Westervoort en opent er in januari 1922 de R.K. Jongensschool.

Pastoor Hoogveld (Bron van Dalen & Wolters) Pastoor Hoogveld is pastoor van de Westervoortse Sint Werenfried parochie in de periode 1921 - 1929. Onder zijn voorzitterschap koopt het R.K. schoolbestuur in 1821 de openbare school van de gemeente Westervoort. R.K. Jongensschool in Westervoort  in 1959

1925    Het nieuwe gemeentehuis komt gereed. De gemeente Westervoort telt 2.003 inwoners.

1925    Op paasmorgen wordt ingebroken in de R.K kerk in Westervoort waarbij vele kostbaarheden waaronder kelken en cibories worden geroofd. De Westervoortse veldwachter Remi Thuis kan de dief korte tijd later in de buurt van de steenfabriek van Ariens arresteren nadat Nol Basten, die in de nabijheid woont, hem reeds heeft overmeesterd. Na verhoor blijkt de diefstal, die als uiterst kwetsend wordt ervaren voor de katholieke bevolking van Westervoort en de plaatselijke gemoederen vele jaren bezighoudt, gepleegd te zijn door de Pool Stanislaus Malkausky. 

Dorpsstraat in Westervoort omstreeks 1925

1926    Watersnood in de Liemers als gevolg van een dijkdoorbraak in Pannerden; ook in Westervoort is er veel overlast.

1926    De autobusdienst "De Liemers" wordt opgericht. Het vergemakkelijkt voor de Westervoorters de verbinding met Arnhem.

Trots voor de drie voertuigen vol passagiers staan van links naar rechts "Chef" Hendriks, Antoon Kok (van cafe de Unie), onbekend, Cremers (geldschieter van het busbedrijf), Wenting, Nol van Swaay en Paul van Ee. De chauffeurs van deze bussen zijn Luc Hendriks (uit Arnhem), Hent de Raef (uit Babberich) en Joep Hetterscheit (uit Beek).

1928   Bakkerij Dieperink aan de Dorpsstraat in Westervoort wordt door brand verwoest.

Afbeelding: bakkerij Dieperink omstreeks 1920, bakkersauto met links bakkersknecht Henk Bosveld en rechts Sander Dieperink, in de deuropening Willemien Dieperink met dochtertje Klaasje en een klant

1928    De stichting "Klein Bezit" wordt opgericht. Het is een initiatief van de Westervoortse Boerenleenbank onder voorzitterschap van burgemeester Vos de Wael. Over de resultaten van dit initiatief schrijft het landelijk dagblad de Telegraaf onder meer:  

"Het kleine landelijke Westervoort aan de groene boorden van de IJssel, ijvert de laatste jaren met opmerkelijk succes aan de verwezenlijking van de grote sociale gedachte: ieder gezin zijn eigen huis. Het plaatsje even ten Oosten van Arnhem kevert het overtuigende bewijs, dat eigendomsverwerving voor iedereen zeer wel mogelijk is. Prachtige arbeidershuizen en zelfs moderne villa's leggen er een sprekende getuigenis af van hetgeen op dit gebied in goede gemeenschapszin tot stand gebracht kan worden". 

Het bestuur van "Klein Bezit" (in latere jaren "Eigen Heim") bij het 12,5 jarig bestaan in 1940 met op de achtergrond de toren van de R.K kerk Staand v.l.n.r: Harrie Hendriks, Gradus Bouwman, Gerrit ten Bosch en Jan Krechting. Zittend v.l.n.r: meester Renee de Theije (secretaris / penningmeester), (voorm.) burgemeester Vos de Wael (voorzitter) en Hendrik Vleeming.

Voor de oorlog worden door "Klein Bezit" huizen gebouwd langs de Vredenburgstraat, Het Slag (afbeelding boven), de St. Werenfriduslaan en de St. Willibrordeslaan. De eenvoudige huizen zijn gebouwd op ruime percelen grond. De grondprijs bedraagt in die dagen ongeveer 0,75 gulden (0,35 euro) per vierkante meter.

1929    Een van de zwaarste winters van de 20e eeuw. De hevige koude duurt van januari tot half maart. Er zijn vele meldingen van afgevroren oren en ledematen. Op 11 februari vriest in Steenderen een melkrijder tijdens zijn dagelijkse rit op zijn wagen dood. De problemen zijn overal groot, ook al door de veelal eenvoudige niet geisoleerde huizen, waardoor de snijdende vrieswind naar binnen waait.

Een beeld van de dichtgevroren Rijn bij Pannerden in 1929. Ook met auto's wordt over de Rijn gereden.

1929    Op het terrein van het ziekenhuis in Zevenaar wordt het Maria paviljoen in gebruik genomen. Het is bestemd voor de verpleging van patienten met een besmettelijke ziekte afkomstig uit de gemeenten: Zevenaar, Duiven, Westervoort, Herwen en Aerdt en Pannerden. Hiermee geven deze gemeenten uitvoering aan de in 1928 van kracht geworden Wet op de Besmettelijke Ziekten waarin geregeld is dat alle gemeenten, alleen dan wel in samenwerking, dienen te beschikken over een barak voor de verpleging van besmettelijke zieken.

1929    De positieve ontwikkelingen van de jaren twintig worden bijzonder wreed verstoord door de beurskrach op 29 oktober, het begin van een wereldwijde crisis, die zijn weerga niet kent.

Westervoort, spoorwegtunnel jaren dertig

1933    De wereldwijde economische crisis doet zich overal gelden. Salarissen van overheidspersoneel en ook van onderwijsgevenden worden flink verlaagd. Grote bezuinigingen worden doorgevoerd. In het onderwijs mag per vijftig leerlingen slechts 1 onderwijzer worden aangesteld. Ook in het onderwijs is de werkloosheid schrijnend. Op een vacature eind jaren dertig voor onderwijzer aan de Westervoortse school met de Bijbel solliciteren maar liefst 225 personen.  

1934     Westervoort viert feest ter gelegenheid van het 35-jarig jubileum van burgemeester Vos de Wael. 
Viering van het 35-jarig ambtsjubileum van burgemeester Vos de Wael in 1934. Voorste rij v.l.n.r: Reinier en Marie-Louise (zoon en dochter van jubilarisVos de Wael), wethouder Van Zadelhoff, echtpaar Vos de Wael, onbekend, wethouder Bouwman, Elisabeth Vos de Wael en echtgenoot. Staand achter jubilaris Vos de Wael:  pastoor Kamerbeek. Rechts van pastoor Kamerbeek achtereenvolgens: dominee Val en  Baron van Dordt tot Medler (burgemeester van Duiven), overigen niet bekend.     

1936    Op 4 oktober wordt station Westervoort gesloten. Westervoort is daardoor geen halteplaats meer voor treinen naar / van Arnhem en Zevenaar. Het Westervoortse station wordt afgebroken in 1965. Het voornemen is omstreeks 2012, 76 jaar na sluiting van het station, weer  een treinstation in Westervoort te realiseren.

1937    Vanaf 1937 begint het schooljaar op de Westervoortse scholen op 1 september waardoor Westervoort in de pas gaat lopen met Arnhem. In de jaren voor 1937 begon het schooljaar steeds op 1 april. De schooltijden blijven hetzelde: van negen uur tot half twaalf en van half twee tot vier uur. De lange middagpauze is nodig omdat veel kinderen na de ochtendschool een pannetje met warm eten (het "hinkelmenneke") moeten brengen naar hun vader of broers, die op de steenfabriek werken.

De Onderwijsgevenden van de Westervoortse Werenfridiusschool eind jaren dertig. V.l.n.r.: R. J. de Theije ("lange Jan"), mej. A. Hendrikx("rooie Lies"), A.G. van Dalen (Toon) en onbekend.

1938    De legendarische priester-redenaar Henri de Greeve SJ (1892 - 1974) richt de "Bond zonder Naam" op om de naastenliefde te bevorderen. Voor zijn wekelijkse radio-uitzending het Lichtbaken op zaterdagavond blijven veel katholieken ook in de Westervoort graag thuis.
 

1938    Op de Philips-stand in de Utrechtse Jaarbeurs kunnen gewone Nederlanders voor het eerst een functionerend televisietoestel aanschouwen.

De Dorpsstraat en het spoorwegviaduct  in Westervoort kort voor 10 mei 1940

1940    In de strijd tegen de Duitsers aan de Grebbelinie bij Rhenen sneuvelen de dienstplichtige soldaten  P. Schriever en P. Siebenheller uit Westervoort.

1940    In juni worden de tijdens de inval krijgsgemaakte Nederlandse soldaten weer in vrijheid gesteld.

In vrijheid gestelde Nederlandse krijgsgevangen komen in goederenwagons terug in Nederland. Op de foto zien we de enthousiaste aankomst  van de Nederlandse soldaten in Westervoort. Omdat de IJsselbrug vernield is, moeten de soldaten lopend over de schipbrug naar Arnhem.

1944    Begin september komen door Westervoort eindeloze horden terugtrekkende Duitsers, opgejaagd door de bliksemsuccessen van Amerikanen, Engelsen en Canadezen, maar eind september is er weer de terugkeer van geregelde Duitse troepen en komt Westervoort onder vuur, waardoor evacuatie noodzakelijk is. Veel Westervoorters trekken de Achterhoek (met name Hengelo en Keijenborg) in om zeven maanden later terug te keren in een dorp dat grotendeels in puin ligt en leeggeroofd is.    

Dolle dinsdag In paniek terugtrekkende Duitsers op dinsdag 5 september 1944. Het zal echter nog tot 3 april 1945 duren voordat voor de Westervoorters de oorlog echt voorbij is.

1945    Op dinsdag 3 april verlaten de Duitsers in een snelle run Westervoort, Duiven, Didam, Huissen, Zevenaar en Pannerden. Voor deze plaatsen is een eind gekomen aan een bezettingsperiode met ontstellend veel slachtoffers en grote materiele schade. Op 12 april zetten de geallieerden hun opmars voort en steken bij Westervoort de IJssel over. Ten koste van veel verliezen wordt op 14 april ook Arnhem bevrijd.
 

Spoorviaduct Westervoort Het door menig Westervoorter onverwoestbaar geachte spoorviaduct in de rijksweg, gebouwd in 1900, wordt in de ochtend van de laatste oorlogsdag, dinsdag 3 april, door de Duitsers grondig verwoest.

Kerk en cafe Op deze afbeelding de op 16 maart 1945 opgeblazen en volledig verwoeste katholieke kerk in Westervoort met daarnaast cafe Brouwer, dat er nauwelijks beter bij staat.

1945    Op 25 december is de door de oorlog zwaar beschadigde Westervoortse Hervormde kerk zo ver hersteld, dat de kerstviering in de kerk kan plaatsvinden.

De in de oorlog zwaar beschadigde Hervormde kerk in Westervoort

1946  In Westervoort wordt de herstelde spoorbrug officieel in gebruik genomen.

In november 1946  wordt de herstelde IJsselbrug weer in gebruik genomen. Zowel de trein als de brug zijn versierd. Het lint wordt doorgeknipt door de burgemeesters van Arnhem en Westervoort.

1947    Uit het landbouwkundig rapport over de Liemers blijkt dat de gemiddelde grootte van een boerenbedrijf in Angerlo 14 ha., in Didam 7 ha., in Duiven 12 ha., in Herwen en Aerdt 15 ha., in Pannerden 16 ha., in Wehl 7 ha., in Westervoort 9 ha. en Zevenaar 8 ha. bedraagt.

                      Het binnenhalen van de oogst in de Liemers omstreeks het midden van de 20e eeuw
 

1950    In de op 16 maart 1945 door de terugtrekkende Duitsers verwoeste R.K. Kerk van Westervoort kunnen de erediensten worden hervat.     
 

1952    De dorpskern van Westervoort wordt aangesloten op waterleiding. Duiven krijgt in 1952 water, Spijk in 1953, Angerlo in 1954, Groessen in 1954, Loo in 1954, Pannerden in 1954, Wehl in 1958, Aerdt in 1961 en Herwen in 1961.

Westervoort in de jaren vijftig, links is het gemeentehuis net niet meer te zien

1953    Ongeveer op dezelfde plaats als waar in Westervoort in 1742 fort "Geldersoord"  is gebouwd, wordt nu ten tijde van de koude oorlog opnieuw een inlaatsluis gebouwd als nieuwe Rijn - IJssellinie. Ditmaal als hindernis voor een mogelijke Russische inval. Wanneer deze linie echter ruim tien jaar later in militair opzicht is verouderd, wordt deze afgebroken of in de dijk weggewerkt. Bij de dijkverbeteringen in 1997 wordt de sluis weer zichtbaar in de dijk opgenomen als cultuurhistorisch kenmerk.

1954    Steenfabriek "IJsseloord"  in Westervoort viert haar veertigjarig bestaan. In het begin van de jaren tachtig wordt de fabriek gesaneerd als gevolg van de dan heersende crisis in de Nederlandse baksteenindustrie. Enkele jaren later wordt de fabriek gesloopt.

Directie en personeel van de steenfabriek "IJsseloord" bij het veertigjarig bestaan, in het midden familie Van Capellen van Walsum (eigenaresse van de fabriek)

1958    De allereerste aflevering van Pipo de Clown wordt op de Nederlandse Televisie uitgezonden. Ook in de Liemers kijken veel kinderen wekelijks naar het kinderuurtje op woensdagen en zaterdagen om 17.00 uur. Vaak wordt er gekeken bij buren of familie, omdat de televisie nog maar bij een minderheid van de gezinnen aanwezig is.  

1964    Op 31 augustus om 9.10 uur botst, op het enkelbaan spoor 100 meter ten oosten van de Westervoortse IJsselbrug, de internationale trein Oberhausen - Arnhem op de stoptrein van Arnhem naar Zevenaar. Bij dit ernstige spoorwegongeluk komen vijf mensen om het leven en raken 52 personen gewond. 

.

De heer A. Wolbers aan de IJsseldijk 26 te Westervoort, hoort op 31 augustus kort na 9 uur een enorme klap en ziet hoe een aantal rijtuigen haast loodrecht de lucht inschuiven, waarbij een kolossale wolk van stof en rook optreedt.

1965    De zusters Dominicanessen vertrekken uit Westervoort. Ruim een halve eeuw hebben ze een belangrijke rol gespeeld in het katholiek onderwijs in Westervoort.

1965      Op de Dominicussschool en de Werenfridusschool worden vanaf 1965 zowel meisjes als jongens toegelaten waardoor het tijdperk van aparte scholen voor jongens en meisjes ook in Westervoort voorbij is.  

1966       Het in 1900 gebouwde treinstation in Westervoort wordt afgebroken.

Het in 1900 gebouwde treinstation in Westervoort aan het begin van de 20e eeuw met een stoomtrein van de Geldersch-Overijsselse-Locaal-Spoorweg (GOLS), die de verbinding onderhoudt tussen Arnhem en Winterswijk.  Het station dat tot in de dertiger jaren alsmede enkele jaren gedurende de Tweede Wereldoorlog in gebruik is, wordt in 1966 definitief gesloopt.

1966   Na vanaf 1912 in het Westervoortse onderwijs werkzaam te zijn geweest verlaten de zusters Dominicanessen Westervoort.

Bij de komst van de zusters in 1912 is achter het klooster bovenstaande meisjesschool gebouwd, die in de volksmond "zustersschool" genoemd 
wordt. Naast een zeven-klassige lagere school heeft het schoolgebouw ook vele jaren onderdak gegeven aan de bewaarschool en de naaischool.
 

1967   De ontdekking van het Groningse aardgas in Slochteren in 1959 veroorzaakt in de jaren zestig ook ingrijpende gevolgen voor de energievoorziening in de Liemers, waardoor kolenkachels ook in Westervoort snel tot het verleden behoren.

Minister Andriessen brengt op 9 juli 1964 een werkbezoek aan het  Zevenaarse Broek (Zweekhorst), waar op dat moment een belangrijke aardgasleiding wordt aangelegd.

1970      Na een afwezigheid van meer dan een halve eeuw maakt het openbaar onderwijs in Westervoort een herstart.

1970      A.G. (Toon) van Dalen (1902 - 1987) vele jaren onderwijzer in Westervoort en later ereburger van deze plaats, auteur van zeer veel publicaties betreffende de regionale historie, ontvangt de Turmac-Liemers-prijs. 

1976      Westervoort viert haar 1250 jarig bestaan. In 726 werd de nederzetting Westervoort voor het eerst in schriftelijke bronnen vermeld.

1978    Bij de enkelsporige IJsselbrug in Westervoort vindt op 28 februari een treinbotsing plaats. Er valt 1 dode en het aantal gewonden bedraagt 25. De machinist van de dieseltrein van Arnhem naar Winterswijk ziet het stopsein te laat en botst op de Trans Europe Express (T.E.E), die vanuit Munchen op weg is naar Amsterdam.  Al eerder, in 1964, heeft op dezelfde brug ook een ernstige treinbotsing plaatsgevonden. Pas in 1984 wordt het baanvak dubbelsporig. 
In midden van de 19e eeuw was de IJsselbrug bij Westervoort een van de allereerste dubbelsporige bruggen in Nederland, maar nadat in de Tweede Wereldoorlog de brug is verwoest duurt het vervolgens bijna veertig jaar tot 1984 alvorens het drukke baanvak Arnhem-Westervoort weer dubbelsporig wordt.

 .
1984     Het spoorbaanvak Arnhem - Westervoort wordt weer dubbelsporig.  De IJsselbrug is in 1853 een van de eerste dubbelspoor-bruggen in Nederland, maar wordt in de Tweede Wereldoorlog opgeblazen. Na de oorlog is een afgedankte Engelse enkelspoor-brug geplaatst, die in 1980 vervangen wordt door een nieuwe enkelsporige brug. In 1984 wordt er een brug naast gelegd en vanaf dat moment is het drukke baanvak Arnhem-Westervoort weer dubbelsporig.

1988       Op zondag 28 juli wordt het wegrestaurant van McDonald's in Nieuwgraaf bij Westervoort geopend op de plaats waar voorheen de boerderij Driegaarden van Frans Goris stond.

1995    Begin februari bereikt het water in Rijn, Waal en IJssel recordstanden. Honderdduizenden inwoners in bedreigde gebieden, vooral in Gelderland, worden geevacueerd. In Ochten (Betuwe) kan een dijkdoorbraak met inzet van het leger op het nippertje voorkomen worden. In tegenstelling tot vroegere tijden loopt de Liemers dit maal geen gevaar.

2011    Op 12 februari overlijdt op 26-jarige leeftijd Jasper W. van Keulen (1984 - 2011), zoon van de uit Zevenaar afkomstige Haagse huisarts Will van Keulen ten gevolge van een noodlottig verkeersongeval in Milaan. Jasper is een uitzonderlijk talent: op 23 jarige leeftijd is hij arts waarna hij zich specialiseert tot vaatchirurg. In het kader van zijn aanstaande promotie vertoeft Jasper tijdelijk in het buitenland als het tragische ongeluk hem overkomt. Zijn gedrevenheid, gepaard met empathie, tomeloze energie en intelligentie hebben zijn leven gekenmerkt. Tegelijkertijd was hij bezig om in een welhaast logaritmische versnelling de wereld te verkennen. 
Jasper is een nakomeling van Huybert van Keulen (1726 - 1826) en zijn vrouw Dora van Groenen (1728 - 1785), die in 1769 in de Broekstraete in Westervoort Huize Emmeri(c)k kochten.

Noot: Brandenburg
Willem van Brandenburg, kerkmeester, is bezitter van een huis met 1 morgen land, verder ¾ morgen bouwland, 1¾ morgen weiland en nog eens 2 morgen land en ½ morgen bongerd. Alles is gelegen in het IJsselveld en heeft een pachtwaarde van f 79,00. Daarnaast is hij nog voor f 187,00 pachter van het “Bagynenslach”.